كردم آن مرد را و راندم آن را از حاجتش . و نجه على القوم : برآمد بر آن قوم . و نجه بلد كذا : داخل شد در آن شهر و خوشش نيامد از آن . نجى ( naji ) ا . پ . مأخوذ از تازى - راز و هم‌راز . نجى ( naji ) و نجئ ( naji ' ) ص . ع . بدچشم سخت چشم‌زخم رساننده . يقال . هو نجى العين و نجئ العين . نجى ( najiyy ) ا . ع . هم‌راز كسى . ج : انجية . و گاه بمعنى راز آيد . و قوله تعالى : وَ قَرَّبْناهُ نَجِيًّا اى مناجيا ، و قيل هو مصدر يقع على الواحد و الجمع . و قوله تعالى : فَلَمَّا اسْتَيْأَسُوا مِنْهُ خَلَصُوا نَجِيًّا اى متناجين . نجيب ( najib ) ص . ع . جوانمرد و بزرك و گرامى گوهر از هر چيز و شتر . ج : نجباء و انجاب و نجب و نجائب . و يق : جمل نجيب و ناقة نجيب : شتر گرامى نژاد . ج : نجائب . و جمل نجيب : شتر تواناى سبك و تندرو . نجيب ( najib ) ص . پ . مأخوذ از تازى - گرامىنژاد و اصيل و شريف . و نجيب الطرفين : آنكه از طرف پدر و مادر هر دو گرامى نژاد باشد . نجيبة ( najibat ) ص . ع . مؤنث نجيب . يق : امرأة نجيبة و ناقة نجيبة . ج : نجائب . نجية ( najiyyat ) ص . ع . ناقة نجية : ماده شتر تيزرو . نجيث ( najis ) ا . ع . بطئ و درنك‌كار . و راز نهفته . يق : هذا نجيث القوم : يعنى آشكار شد رازى كه آن گروه نهفته داشتند . و ريك توده‌اى كه براى نشانهء تير سازند . و نام تره‌اى . نجيثة ( najisat ) ا . ع . خاكى كه از چاه و جوى برآورند . و آنچه از خبر زشت كه آشكار گردد . ج : نجائث . و قولهم : بلغت نجيثته : اى بلغ مجهوده ، يعنى بكوشش خود رسيد . نجيج ( najij ) م . ع . نج نجا و نجيجا . ر . نج . نجيح ( najih ) ا . ع . راى درست . و مرد پيروز . و رفتار سخت و تند . نجيحة ( najihat ) ص . ع . نفس نجيحة : نفس شكيبا . نجيخة ( najixat ) ا . ع . مسكه‌اى كه در اطراف شيرزنه چسبد . نجيد ( najid ) ا . ع . شير بيشه . نجيد ( najid ) ص . ع . دلير درگذرندهء در كارهاى دشوار . ج : انجاد و نجد و نجداء . و اندوه‌مند و رنج‌ديده . نجير ( najir ) ا . پ . آهار و سريشى كه جولاهگان و كفش‌دوزان و صحافان به كار مىبرند . و گزمازج و بار درخت گز . نجيرة ( najirat ) ا . ع . سقف خانه از چوب ساخته كه در آن نى و جز آن نباشد . و مسكه آميخته با شير و آرد و آب گرم كرده با سنك تفسان . و گياه كوتاه . و جزا و پاداش . و لا نجرن نجيرتك : اى لاجزين جزاءك . نجيرم ( najiram ) ا . ع . نام محله‌اى در بصره . نجيز ( najiz ) ا . ع . حاضر و آماده . نجيس ( najis ) ص . ع . داء نجيس : دردى كه روى بهبود ندارد . نجيش ( najic ) ا . ع . صياد و شكارچى . نجيع ( naji ' ) ا . ع . برگهاى خشك كوفته كه بر آن آب و آرد پاشند و بشتران خورانند . و خونى كه بسياهى زند و يا خون شكم خاصة . و هر طعامى كه گوارا باشد . نجيف ( najif ) ا . ع . تير پهن پيكان . و مشك كهنه . ج : نجف . نجيل ( najil ) ا . پ . گزمازه و بار درخت گز . نجيل ( najil ) ا . ع . نوعى از گياه شور و برك شكسته آن . ج : نجل . نجاس ( nac s ) ا . پ . درخت چوب پنبه كه در گرفتن در بطريها به كار مىبرند . نچالنك ( nac lnek ) ا . پ . مأخوذ از روسى - رييس محل . نچك ( nacak ) ا . پ . نجك و نوعى از تبرزين . نچلنيك ( nacalnik ) ا . پ . ماخوذ از روسى - رييس محل . نچلنيك‌نشين ( nacalnik - necin ) ا . پ . محل نشيمن و كرسى رييس محل . نح ( nahh ) م . ع . نح فلان الجمل نحا ( از باب نصر ) : برانگيخت فلان آن شتر را . نحاء ( neh ' ) ع . ج . نحى ( nahy ) و ( nehy ) و ( nah ) و ( neh ) . نحاة ( noh t ) ع . ج . ناحى . نحات ( nah t ) ا . ع . سرشت و طبيعت . نحاتة ( noh tat ) ا . ع . تراشه . نحاحة ( nah hat ) ا . ع . شكيبايى . و جوانمردى . و زفتى . نحارية ( nah riyyat ) ا . ع . نام گروهى . نحاز ( nah z ) ا . ع . ناحيه دراز از كشور . نحاز ( noh z ) ا . ع . بيمارى كه